پنجشنبه، ۷ مرداد ۱۴۰۰
خانه / اختصاصی / تاریخچه‌ی بستر استیم | از شیرفلکه تا بخار

تاریخچه‌ی بستر استیم | از شیرفلکه تا بخار

استیم چیست؟ وابسته به چیست؟ چه زمانی شروع شده؟ توسط چه کسی ساخته شده؟ آیا از اول همینی بوده که الان هست؟ ارزش سهام آن چقدر است؟ کدام کمپانی، پشت آن قرار دارد؟ پرسیدن این سوالات ما را به مسیری کشاند که ابتدا فکرش را هم نمی‌کردیم. شاید خیلی از ما جواب برخی از این پرسش‌ها (یا حتی همه‌ی آن‌ها) را بدانیم. اما امروز در گیم اسکن می‌خواهیم مطالبی را پیرو این پرسش‌ها برایتان مطرح کنیم که شاید تا به حال نشنیده باشید. همراه ما باشید تا ببینیم ریشه‌ی استیم به کجا می‌رسد.

فروشگاه استیم

قصه از جایی شروع شد که دو کارمند برنامه‌نویس در شرکت مایکروسافت پس از مدتی تصمیم گرفتند با درآمدی که از کار در آن کمپانی کسب کرده‌اند بروند و چند کوچه بالاتر از دفتر مرکزی مایکروسافت برای خودشان یک کمپانی ریز و جمع و جور برای فعالیت در زمینه‌ی بازی‌های رایانه‌ای تاسیس کنند. قبل از این‌که این دو نفر بخواهند این کار را بکنند، یکی دیگر از کارمندان مایکروسافت، چند سال قبل‌تر دست به حرکتی شبیه به همین زده بود؛ او خودش را بازخرید کرد تا به عنوان توسعه‌دهنده به یک شرکت بازی‌ساز بپیوندد. اما این دو نفر رفتند تا خودشان کار را از صفر شروع کنند. یکی از آن دو، آقایی بود به نام مهندس گیب نیوئل که امروزه همانا یکی از سرشناس‌ترین چهره‌های بالادستی در صنعت بازی‌های ویدیویی و جزو ۱۰۰ تا از مایه‌دارترین انسان‌های زنده به شمار می‌آید.

آقای گیب نیوئل، دانش آموخته‌ی دانشگاه هاروارد است که البته بدون دریافت مدرک از نیمه‌ی راه رفت به مایکروسافت و ۱۳ سال در بخش تولید سیستم عامل ویندوز کار کرد. او پس از هم‌بنیان‌گذاری شرکتی جدید در سال ۱۹۹۶، اسمش را گذاشت شیرفلکه! (Valve). وَلو، ابتدا سهام اشتراکی بود و هدف آن ساخت بازی ویدیویی. اولین پروژه‌ی این شرکت، نیمه عمر ۱ (Half-Life) نام گرفت. عنوانی که هنوز هم از نقاط عطف و قله‌های سبک تیراندازی اول شخص محسوب می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین جمعیت‌های طرفدار و مادسازی را دارد، استانداردهای بسیاری از محصولات اول شخص مدرن را تعیین کرده و از همه مهم‌تر: هنوز هم هزاران نفر منتظر نسخه‌ی سوم آن هستند. فرنچایز نیمه عمر، چندین دستاورد برای وَلو داشت: فروش بالا و به تبع آن مشهور شدن کمپانی و دریافت سود مستقیم، شناساندن موتور بازی‌سازی وَلو که بعدا نامش شد «منبع» (Source)، تشکیل یک جمعیت طرفدار بسیار پر و پا قرص و فعال و خلاق که بعداً با یک حرکت هوشمندانه از طرف مدیران شرکت تبدیل شدند به توسعه‌دهندگان رایگانی که برای مدت طولانی به‌طور داوطلبانه و فریلنس برای وَلو کار کردند و محتوا و ماد ساختند و این مجموعه را روز به روز مشهورتر کردند.

گیب نیوئل Gabe Newell

وَلو، یکی از هوشمندترین کمپانی‌های صنعت بازی‌های ویدیویی است. این شرکت جزء اولین‌هایی بود که زمینه‌ی تولیدات متن باز را برای جامعه‌ی طرفداران گیم ایجاد کرد و با انتشار کیت توسعه‌ی نیمه عمر به صورت رایگان، کاری کرد که افراد علاقه‌مند و خلاق از دل محصولاتش برایش عناوین انحصاری جدیدی بسازند که معروف‌ترین آن‌ها کانتر استرایک (Counter-Strike) بود. از طرف دیگر، وَلو موتور بازی‌سازی‌اش را هم رایگان اعلام کرد و این کار برایش عنوان‌های تازه‌ی پورتال (Portal) و تیم فورترس (Team Fortress) جدید را به ارمغان آورد. در حقیقت، وَلو مثل یک ماهی‌گیر عمل کرده: ایستاده کنار برکه‌ای پر از ماهی (توسعه‌دهنده و طرفداران خلاق) طعمه را انداخته توی آب (کیت توسعه و موتور رایگان) بعد هرجا که دیده ماهی تپل و خوب (طرحی جدید و گروهی مولد) به طعمه چسبیده‌اند لَنس را کشیده و به عنوان شکارچی موفق، راهی منزل (دفتر اصلی) شده است.

مطالب مرتبط:

کانتر استرایک به خاطر آنلاین بودن، نیاز به بستری برخط برای پشتیبانی و یکدست کردن سرورهایش داشت و این احتمالا اصلی‌ترین انگیزه‌ی وَلو برای توسعه‌ی بستری به نام «بخار» (Steam) بوده باشد. آن‌ها در ابتدا از این بستر، فقط برای ارائه‌ی به‌روزرسانی‌ها و یکدست کردن ارائه‌ی خدمات برخط محصولات خودشان که شامل تعداد زیادی ماد و البته عناوین مستقل می‌شد استفاده کردند، اما بعداً با زرنگی، کاری کردند که دامنه‌ی استفاده از آن حسابی گسترده شد. همان‌طور که بالاتر خواندید، نیمه عمر حسابی مورد توجه جامعه‌ی گیمرها قرار گرفت و با دریافت دو بسته‌ی الحاقی و چندین ماد خلاقانه به خوبی جایش را در دل مخاطبین پیدا کرد. حالا وَلو با نسخه‌ی دوم نیمه عمر وارد میدان شده بود و فقط یک درخواست کوچک از مخاطبین داشت: برای تجربه‌ی این بازی لطفا (باید) بستر استیم را نصب کنید! توجه کنید که سال ۲۰۰۴ مطرح کردن چنین درخواستی، خیلی گردن کلفتی می‌خواست و با توجه به شرایط اینترنت آن زمان، واقعا این حرکت جسورانه و از موضع قدرت بود. البته ریسکی ارزشمند که فقط از گیب نیوئل برمی‌آید. بماند که استیم، آن زمان کم جان بود و اشکالات فراوانی داشت و همه روزها مردم از باگ‌ها و خرابی‌هایش شکوه می‌کردند.

بازی Counter Strike: Global Offensive

هرچه که بود شیرفلکه از قدرت افزوده‌ی بخار استفاده کرد و با خودش گفت «حالا که بخارم همه جا پخش شده چرا از این موقعیت استفاده نکنم؟» و وقتی فکر کرد چطور از آن استفاده کند، دست به یکی از نوآورانه‌ترین و جسورانه‌ترین حرکات در صنعت بازی‌های ویدیویی زد. تا قبل از استیم، خرید نسخه‌ی دیجیتال بازی مرسوم نبود. در مورد بازار نرم‌افزار، این اتفاق افتاده بود و بسیاری از کارهای مایکروسافت و لینوکس به همین روش پیش می‌رفت. اما این وَلو بود که گفت با استفاده از استیم و جامعه‌ی گسترده‌ای که با عرضه‌ی نیمه عمر و کانتر به دست آورده‌ام به تبلیغ محصولات سازندگان شخص ثالث می‌پردازم و همان‌جا هم سعی می‌کنم بازیشان را بفروشم و درصدی برای خودم بردارم. آن‌جا بود که وَلو یک قدم عظیم دیگر برداشت و یک شاخه‌ی کلفت دیگر به بدنه‌ی تنومند درختش اضافه کرد. موتور بازی‌سازی Source، بستر استیم، شرکت بازی‌سازی وَلو، ناشر استیم، بازار الکترونیک استیم و البته جامعه‌ای از طرفداران متعصب و غیرتی که مثل خورشید بر این درخت می‌تابیدند، سرمایه‌های معنوی وَلو بودند که روز به روز به افزایش قیمت سهامش کمک می‌کردند.

بیشتر بخوانید:

از آن زمان تا به حال، وَلو به همین صورت فعالیت‌هایش را ادامه داده و بیشتر از این‌که مثل بقیه‌ی شرکت‌ها دنبال افزایش کمّی تولیدات یا اضافه کردن عناوین معنوی جدید باشد در حال گسترش عرضی و کیفی امپراطوری دیجیتالش بوده. با این‌که چند سال پیش، وقتی اپیک گیمز وارد کار شد، بسیاری گفتند که این رقابت برای استیم سنگین خواهد بود اما هنوز موازنه‌ی قدرت بسترهای فروش دیجیتال به هم نخورده. باید بدانیم که بین استیم و سایر بسترهای فروش، تفاوت زیاد است. اپیک گیمز در مقایسه با استیم، جامعه‌ی طرفداران بسیار کمتری دارد و از بُعد منابع متن بازی که دو شرکت در اختیار افراد قرار داده‌اند تفاوت از زمین تا آسمان است. البته موتور آنریل اپیک گیمز، جزء سردمداران محسوب می‌شود و یکی از وزنه‌های قدرت اوست. از طرف دیگر، استیم، چندین عنوان بسیار پربازیکن از جمله کانتر و دوتا۲ را دارد که هنوز رکورد خیلی از آمارهای ورزش‌های الکترونیک را در اختیار خودشان گرفته‌اند. تفاوت دیدگاه بین این دو بستر، بسیار زیاد است، اما در نهایت هر دو به دنبال کسب سود بیشتر هستند و در این میدان جنگ مالی، دست به هر کاری خواهند زد.

Epic Games Store vs. Steam

Valve در سابقه‌اش پرونده‌های قضایی مختلفی دارد و به نظر خیلی‌ها، قلدر و زورگوست که البته اگر غیر این هم بود نمی‌توانست دوام بیاورد. یکی از خوش اقبالی‌های استیم، اولین بودن و قدیمی بودن آن است، دقیقا شبیه به حالتی که برای سیستم عامل ویندوز و به تبع آن نرم‌افزارهای آن شرکت وجود دارد. وَلو در چند میدان مختلف در حال فعالیت است و این یعنی پشتیبانی قدرتمندی دارد که می‌تواند سوراخ‌های مختلف را به هر قیمتی که شده پر کند. اما بیراه نیست اگر بگوییم این شیرفلکه کمی نیاز به روغن‌کاری دارد و عرض اندام سنگین اپیک گیمز و پول‌های گنده‌ای که دارد وارد بازار می‌کند می‌توانند کمی وَلو را غلغلک بدهند.

از دست ندهید: بازی‌ها روی استیم چقدر فروش دارند؟

خلاصه که این بخار یک منبع دارد و به شیرفلکه وصل است! در حال حاضر ارزش سهام صاحب وَلو بیش از ۵ میلیارد دلار و خودش جزء فهرست ۱۰۰ پولدار زنده‌ی جهان است. خانه‌ی امید و اولین منزل بسیاری از عناوین مستقل، استیم است و Devolver Digital نمی‌توانست بدون استیم به آن‌چه که امروز هست تبدیل شود. هنوز هم خیلی‌ها یک بازی را فقط از استیم تهیه می‌کنند (فروش عنوان مترو و سرزمین‌های مرزی ۳ با این‌که هر دو انحصاری زمانی اپیک بودند روی استیم چشمگیر بود). یکی از برگ برنده‌های وَلو و زیر سایه‌اش استیم، همکاری خوب و گسترده‌ی آن‌ها با چینی‌هاست که تا حد زیادی آن را مدیون جامعه‌ی گسترده‌ی دوتا۲ بازهاست. اما هرچه که هست آن بسترهای دیگر چنین اقبالی (هنوز) نداشته‌اند.

امیدوارم که با خواندن این مطلب اطلاعات جدید و مفید و هیجان‌انگیزی درباره‌ی استیم به‌دست آورده باشید. بعد از این‌که روی قلب زیر مطلب کلیک کردید در بخش نظرات به ما بگویید که آیا شما هم با استیم حال می‌کنید یا در حال حاضر طرفدار فروشگاه بازی‌های معرکه هستید؟ منتظر اضافه شدن یک مستند جامع و زیبا به همراه زیرنویس فارسی به این متن باشید.

شاید برایتان جذاب باشد

بررسی بازی مستقل پازلی پلتفرمینگ اکشن فضایی متسقل Flowing Lights ایکس باکس وان

نقد و بررسی بازی Flowing Lights | تعریفی جدید از مهاجمان فضا

تعدادی (حتی شاید گفت بسیاری) از تولیدات امروزی، نمونه‌های پیشرفته محصولات قدیمی هستند و این …

۱۰ نظر

  1. مقاله جالبی از تاریخچه (steam) بود،و فکر میکنم اپیک گیمز
    هرگز نتونه جای استیم رو بگیره،چون استیم غیر از توزیع کننده دیجیتالی بازی ها یک community است.
    و واقعا یک اجتماع خیلی بزرگ محسوب میشه.
    چیزی که اپیک گیمز تا به امروز نداشته و حتی امکان نظر دادن به بازی شما رو نداره.

  2. شیرفلکه بخار منبع خخخخ D:

  3. از شیر فلکه تا بخار

  4. همه ترک تحصیل کردن موفق شدن :)))

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *